سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


دانش و فناوری

ترفند خاموش نشدن لپ تاپ در دانلود شبانه

با ترفندی کاربردی که در ادامه به شما آموزش خواهیم داد نکات جالبی از قبیل قرار دادن لپ تاپ در حالت کم مصرف در حین دانلود شبانه و خاموش نشدن لپ تاپ با بستن درب و ... را فرا خوهید گرفت.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

شیرینی

یکی از قسمت های خوشمزه هر مراسم عروسی و تولد ، کیک عروسی ، کیک تولد ، شیرینی عروسی و شیرینی تولد می باشد که همه مردم فارغ از عروس و داماد خودشان را برای این قسمت آماده می کنند ، انتخاب یک کیک عروسی یا کیک تولد و شیرینی عروسی و تولد یکی از کارای مورد علاقه عروس و داماد ها می باشد که وبسایت بلاک مگ با راه اندازی بانک قنادی و شیرینی فروشی در این امر به شما کمک می کند ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

ترفند بازکردن الگوی “قفل گوشی اندروید

اینکه الگوی قفل گوشی را فراموش کنید عجیب نیست اما چگونه میتوان الگوی قفل گوشی های اندروید را باز کرد ؟ این ترفند را در بلاک مگ بیاموزید.

ادامه مطلب
سایر

همه چیز درباره سفره عقد

برگزیدن یک سفره عقد برای یک عروسی، چیزی که در هر کادر عکسی همراه همیشگی عروس و داماد است، شاید از مهمترین کارهایی باشد که برای یک مراسم عروسی انجام میشود. انتخاب کردن نوع سفره عقد از بین مدل های مختلف موجود که یا سنتی و یا به سبک امروزی مدرن هستند همیشه انتخاب سختی است ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

آلزایمر و هنرمندان

هنرمندان، آسیب پذیرترین افراد نسبت به ابتلا به آلزایمر هستند.

ادامه مطلب
مد و استایل

لباس عروس بچه گانه جدید

ما در این مطلب جدیدترین لباس عروس بچه گانه جدید را به شما معرفی می کنیم ، باید اعتراف کنید که لباس‌های توری ظریف ، واقعا ً شیرین هستند . این هفت تا از لباس‌های دوست‌داشتنی محبوب ما هستند که می تواند برای لباس عروس بچه گانه و دخترانه ایده های خوبی به شما بدهد ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

انسان شناسی و فرهنگ

زیبایی و زیبایی طلبی بخشی از تمایلات انسانی برای کسب تعالی جسمانی است. اما این میل طبیعی همواره با رویکردها و دیدگاه های مختلفی تحلیل شده است. تا پیش از عصر روشنگری جسم به عنوان بخشی از عالم مادی مورد انتقاد و بی توجهی قرار می گرفت یا حتی توصیه می شد برای تعالی روح ،افراد ریاضت ها و آسیب های بدنی را متحمل شوند ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

8 ایده جذاب برای هدیه سالگرد ازدواج برای زنم

آیا قصد دارید برای اولین سالگرد ازدواج ، یک چیز دوست‌داشتنی برای همسر خود به دست آورید ؟ چون این یک سنت است ، در اینجا ۸ ایده هدیه عروسی وجود دارد . و ما در این مطلب بهترین و جذاب ترین ایده ها را برای هدیه سالگرد ازدواج به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
سایر

نورپردازی داخلی ساختمان

به گفته لوکوربوزیه، معمار بزرگ ، "معماری بازی هنری هنرمندانه، دقیق و خیره کننده مجموعه ای از اجسام ساخته شده در زیر نور است." این گفته او به خوبی اهمیت بالای نور و نورپردازی را در طراحی نشان میدهد. شرط نخست برای حس بینایی ما، نور است. ما از نور برای دیدن فضا، اجسام، فرم ها، رنگ ها، کار و حس کردن استفاده میکنیم. در واقع حس بینایی ما در نبود نور با مشکل مواجه میشود ...

ادامه مطلب

سراسر وب

ورزشی

اتفاقات خوبی که بعد از کاهش وزن در بدن خواهد افتاد

بعد از کاهش وزن اتفاقات خوبی برای بدن می افتد و داشتن رژیم غذایی صحیح و اندامی متناسب کمک میکند زندگی سالم تر و شادتری داشته باشید.

ادامه مطلب
 خودرو

اجاره خودرو و شرایط و انواع بیمه ماشین ها

همه ما در زمان اجاره خودرو وحشت داریم که یادآور بیمه است ، اما ما می‌پذیریم که این یک واقعیت زندگی است . زمانی که یک اتومبیل اجاره می کنید باید برای آن بیمه خریداری کنید . اما در رابطه با بیمه خودرو عروسی کاملا همه چیز فرق می کند ...

ادامه مطلب
 خودرو

بررسی مشخصات فنی تویوتا کرولا + امکانات و قیمت

کرولا از جمله خودروهای سواری صاحب‌ نام شرکت ژاپنی تویوتا به شمار می‌رود که در ایران نیز هواداران فراوانی دارد و به طور کامل یک محصول شناخته شده محسوب می‌شود.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

نحوه صحیح درست کردن “هات چاکلت”

ابتدا شیر را روی حرارت قرار می دهیم تا کمی گرم شود. بعد شکر و کاکائو و نسکافه را اضافه کرده و می گذاریم تا با شیر بجوشد و کمی غلیظ شود.

ادامه مطلب
مد و استایل

گرانقیمت ترین لباس عروس ها در دنیا

لباس های عروس با رنگ طلایی در دنیای امروزی مد شده اند ! اگر می خواهی روز بزرگ عروسی خودت بدرخشی ، با این ۶ تا لباس عروسی که باعث درخشش و زیبایی شما می شود رو امتحان کن . در این مطلب گرانقیمت ترین و شیکترین لباس عروس ها در دنیا را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

لیست لوازم آرایشی عروس

عکس‌ها عروسی دارای ارزش‌های عاطفی و احساسی هستند که شما در مراسم عروسی خود با آن‌ها شرکت می‌کنید. آرایش یکی از جنبه‌های مهم برنامه‌ریزی برای عروسی است و ما لیستی از محصولات تهیه کرده‌ایم که می‌توانند به شما در رسیدن به نور شاد و درخشان یک عروس کمک کنند ...

ادامه مطلب
مد و استایل

چگونه یک لباس عروس مناسب انتخاب کنیم

یکی از مهم ترین و دشوار ترین کارهایی که عروس خانم ها برای عروسی خود دارند انتخاب مدل لباس عروس است که در این رابطه مهم ترین مورد ممکنه توجه کردن به فرم و شکل اندام بدن است ، ما در مجله تخصصی بلاک مگ نکات و راهنمایی های لازمه را در رابطه با انتخاب لباس عروس به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

در زمستان چگونه لباس بپوشیم؟

همانطور که همه ما می دانیم آب و هوای زمستان اصلا قابل پیشبینی نیست ، مثلا بعضی اوقات منظم زمین را برف پوشانده است ، و در بعضی جاها یخبندان است و در جاهای دیگر باران می بارد یا در کنار دریاها هوا عموما مرطوب و وحشی است ، ما در این مطلب به شما نشان می دهیم که در زمستان چه نوع تیپی بزنید که همواره خوش تیپ باشید ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

چگونه از اینترنت خرید کنیم ؟

با توسعه تکنولوژی و سهولت خرید اینترنتی ، امروزه فروشگاه های اینترنتی هم توسعه پیدا کردند و خرید مردم از آن ها روز به روز در حال افزایش است . اما برای انجام یک خرید اینترنتی موفق باید به نکاتی توجه کنید .

ادامه مطلب

مطالب جالب

سایر

چه کسانی را به عنوان ساقدوش انتخاب کنیم

برای عروس ها در سرتاسر دنیا ، انتخاب ساقدوش عروس در هنگام برنامه‌ریزی برای عروسی رویایی شان یک اولویت مهم است . اما قبل از اینکه شما به ساقدوش عروسی خود پیشنهاد کنید ، توصیه می‌کنیم که این کار ها را انجام دهید تا واقعا ً درک کنید که چه کسی در این موقعیت خاص کنار شما می‌ایستد تا انتخاب مناسبی در دراز مدت باشد . برای کمک به ارتباط دادن شما با تیم ساقدوش هایتان ، ما چند نکته مهم برای شما گردآوری کرده‌ایم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

جدیدترین مدلهای تاج عروس

یکی از اکسسوری هایی که زیبایی عروس را دوچندان می کند تاج عروس می باشد زیرا با تاج عروس ، عروس خانم ها به شکل یک پرنسس زیبا در می آیند و در لباس عروسیشان می درخشند ، ما در این قسمت جدیدترین مدلهای تاج عروس 2019 را به شما عروس خانم های عزیز معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

راز خوشبختی در زندگی

همه ما ادم ها در زندگی به دنبال پیدا کردن راهی برای خوشبختی هستیم و هرکسی خوشبختی را در یک چیز برای خود معنی می کند و خوشبختی انسان های با یکدیگر کاملا فرق می کند ، ولی راز خوشبختی ما انسان ها در زندگی در یک چیز نهفته است که در این مطلب مفصل در مورد آن حرف خواهیم زد ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

عطر مناسب مراسم عروسی

آخرین باری را که عطر خاصی از دوران کودکی و یا یک مکان خاص به یاد می‌آورید چه زمانی بود ؟ تحقیقات نشان داده‌اند که حس بویایی ما دلیل عاشق بودن ما است . عطری که توسط بدن ما تولید می‌شوند توسط جنس مخالف انتخاب می‌شوند و ما بوی طبیعی کسانی را پیدا می‌کنیم که با ما جذاب‌تر هستند . بوی ارتباط عاطفی قوی با حافظه دارند و ما تمایل داریم که عطرها را به مکان‌ها و احساسات خاص گره کنیم . چه راه بهتری برای به خاطر سپردن ازدواج خود نسبت به یک رایحه عالی که برای شما عالی است ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

رابطه هنر سنتی ایران و درمان بیماری های روحی

تحقیقات سال های اخیر نشان داده است که هنر می تواند تاثیر شایان توجهی بر بیماران در بهبود برقراری ارتباط، غلبه بر استرس و کشف جنبه های مختلف شخصیتشان داشته باشد. 1394-01-12

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

حقایق عجیب و نگران کننده درباره چاقی

بهتر است بدانید که چاقی باعث انواع بیماری ها از جمله سرطان سینه می شود، بنابراین سعی کنید که به موضوع “چاقی” بیشتر اهمیت بدهید.

ادامه مطلب
سبک زندگی

تکنولوژی و فرهنگ

به تکنولوژی باید نگاه بینابینی داشت , "نیل پستمن" خود را جزو منتقدان تکنولوژی می داند (نویسنده کتاب تکنوپولی) در عین حال از ویژگی های مثبت تکنولوژی چشم نمی پوشد به استناد سخن فروید : نمی توانیم بگوییم تکنولوژی برای ما چیزهای لذت بخش نداشته است ، ما در این مطلب درباره تکنولوژی و فرهنگ با شما صحبت خواهیم کرد ...

ادامه مطلب
مد و استایل

هزینه متوسط لباس ساقدوش

زوج‌ها امروزه تاکید زیادی بر این دارند که مراسم عروسی آن‌ها منسجم و برازنده به نظر برسد. همه چیز در مورد تکمیل عروس و اضافه کردن به زیبایی‌شناسی عروسی کلی با رنگ‌ها و بافت‌های ساقدوش عروس است . بنابراین زوج‌های ایرانی چقدر مایل به صرف لباس ساقدوش عروس هستند ؟ هزینه متوسط چقدر است ؟

ادامه مطلب
 خودرو

اجاره ماشین عروس ارزان

در روز مراسم عروسی یکی از مشغله فکری های داماد در صورت نداشتن ماشین شخصی ، پیدا کردن و اجاره ماشین عروس برای روز مراسم عروسی می باشد ، متاسفانه در دنیای امروزی و شرایط بد اقتصادی اجاره یک ماشین عروس ارزان برای اکثریت جامعه مشکلی بزرگ محصوب می شود که ...

ادامه مطلب