سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


دانش و فناوری

ترفند خاموش نشدن لپ تاپ در دانلود شبانه

با ترفندی کاربردی که در ادامه به شما آموزش خواهیم داد نکات جالبی از قبیل قرار دادن لپ تاپ در حالت کم مصرف در حین دانلود شبانه و خاموش نشدن لپ تاپ با بستن درب و ... را فرا خوهید گرفت.

ادامه مطلب
ورزشی

بخوانید تا نظرتان در مورد مدیتیشن زیر و رو شود !

مدیتیشن و مسافرت از بهترین راه ها برای کاهش افسردگی و استرس می باشد اما کدام یک تاثیر بیشتری بر جسم و ذهن دارد؟

ادامه مطلب
سایر

تاثیر قیمت دلار بر ازدواج جوانان

یکی از دغدغه ها و معضل های مهم جامعه امروزی افزایش بی رویه قیمت دلار و بی ارزش شدن ارز و ریال ایران می باشد که بر ازدواج جوانان و روحیه و امید انها نسبت به زندگی تاثیر مستقیم گذاشته و امید به زندگی را در جوانان به حد صفر رسانده ، در حالی جوانان روز به روز سن ازدواجشان بیشتر می شود و نمیتوانند ازدواج کنند...

ادامه مطلب
سایر

مجلل ترین تالار عروسی تهران

ما در برگزاری مراسم عروسی همیشه دنبال بهترین ها هستیم ، یکی از مواردی که خیلی به آن توجه داریم انتخاب یک تالار عروسی شیک و مناسب است که هم از نظر قیمت و هم از نظر کیفیت و امکانات عالی باشد ، ما در این مطلب بهترین تالار های عروسی تهران را به شما عروس و داماد های عزیز تهرانی معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
مذهبی

حقوق زن در اسلام

زنان مصر باستان از عالیترین مزایای‏ اجتماعی و حقوقی زمان خود برخوردار بوده‏اند. چنانکه شاید هنوز هم زنان بسیاری از کشورهای‏ جهان کنونی بر مقام و منزلتی که آنان داشته‏اند،غبطه‏ برند.بقول«ماکس مولر»محقق معروف آلمانی در جهان،هیج ملت نوخاسته و یا کهنسالی را نمیتوان‏ یافت که در آن،مقام و مرتبه زن بپایه و منزلتی که‏ زنان وادی نیل داشته ‏اند،رسیده باشد»

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

لوکس ترین سالن های زیبایی تهران

خانم ها می خواهند در بهترین روز زندگیشان که روز عروسی آنها می باشد بدرخشند و یک آرایش جذاب و شیک و زیبا داشته باشند و در میان همه مردم بدرخشند به همین خاطر می خواهند در بهترین سالن زیبایی آرایش و میکاپ عروسی خود را انجام دهند ، ما در این مطلب بهترین سالن های زیبایی تهران را به شما عروس خانم های عزیز معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
ورزشی

لاغری در 6 روز با دو مدل رژیم مخصوص

با یک رژیم لاغری طبیعی و برنامه های غذایی 3 وعده کامل روزانه ای که در این بخش برایتان خواهیم گفت، به سرعت و بدون عوارض یک کاهش وزن طبیعی خواهید داشت.

ادامه مطلب
سایر

تشریفات عروسی

وقتی واژه تشریفات به گوشمان می خورد اولین چیزی که به ذهنمان می آید تشریفات مجالس و تشریفات عروسی می باشد که تشریفات مجالس و عروسی به این معنی است که تمامی مراسم عروسی توسط تشریفات عروسی و تشریفات مجالس انجام می گیرد و عروس و داماد برنامه ریزی و تمامی کارهای مراسم عروسی خود را از صفر تا صد به دست موسسات تشریفات مجالس و تشریفات عروسی می دهند که ...

ادامه مطلب
مد و استایل

چجوری یه ساعت مچی خوب بخریم ؟

اگر قصد خرید ساعت دارید باید قبل از آن شناخت کافی از انواع ساعت مچی زنانه و مردانه را داشته باشید و در هنگام خرید برای انتخاب بهترین ساعت به نکاتی هم توجه کنید.

ادامه مطلب

سراسر وب

فرهنگ و هنر

بازیگران زن ایرانی که با گذر زمان جذاب تر شدند

بسیاری از بازیگران زن ایرانی با گذر زمان تغییرات زیادی در چهره شان به وجود آمد و به جذابیت هایشان اضافه شد، در ادامه این مطلب عکس هایی از هنرمندانی که با گذر زمان جذاب تر شدند را مشاهده میکنید.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

نگاهی به اولین تاریخ آثار بزرگان ادبیات معاصر ایران

آثار برگزیده زیادی از بزرگان معاصر ادبیات فارسی ایران برجای گذاشته شده که در این مقاله با اولین اثرات این بزرگان آشنا می شویم.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

نکات بهترین مراقبت برای پوست

داشتی پوستی زیبا و شاداب در جذابیت، تاثیر بسزایی دارد و به همین خاطر است که برای همه ما سلامت پوست مهم است. به این منظور باید درباره آن بدانیم و برنامه ای برای مراقبت از آن داشته باشیم ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

چطور ساقدوش عروس را انتخاب کنیم

اگر مثل زن‌های زیادی هستی ، از وقتی که دختر کوچکی بودی ، به عروسی خود فکر کرده ‌ای . جایی که شما می‌خواهید ازدواج کنید ، چه تشریفاتی می‌خواهید داشته باشید ، چه لباسی می‌خواهید بپوشید و چه کسی آنجا خواهد بود . وقتی نامزدی شما اعلام شد ، وقتش است که بعضی از رویاهای کودکیتان را به واقعیت تبدیل کنید ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

راز خوشبختی در زندگی

همه ما ادم ها در زندگی به دنبال پیدا کردن راهی برای خوشبختی هستیم و هرکسی خوشبختی را در یک چیز برای خود معنی می کند و خوشبختی انسان های با یکدیگر کاملا فرق می کند ، ولی راز خوشبختی ما انسان ها در زندگی در یک چیز نهفته است که در این مطلب مفصل در مورد آن حرف خواهیم زد ...

ادامه مطلب
اخبار

زمان مناسب برای واکسن آنفلوآنزا گذشت

معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه در حال حاضر اپیدمی آنفولانزا در کشور نداریم گفت: بهترین زمان برای تزریق واکسن آنفولانزا قبل از آغاز فصل پاییزاست.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

انواع مدلمدل کیک عروسی شیک برای همه سلیقه ها

زمانی که نوبت انتخاب کیک عروسی شما می‌رسد ، حقایق دیگری در نظر گرفته می‌شود : ظرفیت ، سلیقه ، ظاهر و سبک . تلاش برای تیک زدن همه جعبه‌ها می‌تواند بسیار سخت باشد و کارهای زیادی در برنامه‌ریزی عروسی انجام دهید ، اما استرس نداشته باشید . ما دوست داریم با به اشتراک گذاشتن برخی از الهامات به شما کمک کنیم ، در اینجا ۱۰ ایده کیک عروسی برای سبک‌های مختلف وجود دارد ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

بالا بردن سرعت اینترنت با 4 روش کلیدی

همیشه سعی می کنیم تا اینترنت پرسرعتی داشته باشیم ،با اینکه سرعت اینترنت در بیشتر مواقع از طرف سرویس دهنده تعیین می شود، اما می توان به کمک ترفندهایی سرعت اینترنت خود را تا 20٪ افزایش داد.

ادامه مطلب
مد و استایل

لباس مجلسی زنانه

انتخاب یک لباس مجلسی زنانه مناسب و به جا برای یک مهمانی دارای نکات خاصی است که نیاز است خانم ها بدانند. خانم ها همواره دغدغه زیادی برای آماده شدن برای یک مراسم عروسی دارند و زمان قابل توجهی را به انتخاب لباس مجلسی، مدل مو و آرایش خود اختصاص میدهند، با این وجود باز هم مواقعی پیش می آید که از نتیجه راضی نیستند ...

ادامه مطلب

مطالب جالب

فرهنگ و هنر

تقلید از «افسردگی مشاهیر»

این روزها ​افسردگی​ همراه شلوارهای رنگی مردانه و کفش های پاشنه بلند بی پاشنه زنانه مد شده. اما نکته جالب توجه این است که این بار نه اتومبیل و نه رنگ قرمز، بلکه یک بیماری به جرگه مد راه یافته است.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

بازیگران زن ایرانی که با گذر زمان جذاب تر شدند

بسیاری از بازیگران زن ایرانی با گذر زمان تغییرات زیادی در چهره شان به وجود آمد و به جذابیت هایشان اضافه شد، در ادامه این مطلب عکس هایی از هنرمندانی که با گذر زمان جذاب تر شدند را مشاهده میکنید.

ادامه مطلب
مذهبی

نگاه کردن به نامحرم چه حکمی دارد؟

نگاه کردن به نامحرم و عکس آن را از نظر مراجع تقلید و اسلام و احکام شرعی مربوط به آن در این بخش می خوانید.

ادامه مطلب
دانش و فناوری

روش باز کردن قفل دستگاههای اندرویدی بدون رمز

هر چه گذاشتن رمز برای تبلت و گوشی های پیشرفته متفاوت تر می شود امکان فراموش کردن و قفل شدن آنها نیز بیشتر می شود. راهکارهای مختلفی وجود دارد که می توانید قفل دستگاههای اندرویدی را بدون رمز باز کرده و ارد شوید.

ادامه مطلب
سایر

هزینه عکاسی مراسم عروسی

زمانی که به روز عروسی خود نزدیک می شوید ، می‌خواهید مطمئن شوید که عکس‌های عالی می‌گیرید تا خاطرات عالی خود را ثبت کنید . عکاسی از مراسم عروسی یکی از محبوب‌ترین قسمت ها در هنگام ازدواج است . در واقع ، ۹۹ % از تمام زوج‌ها در ایران یک عکاس مراسم عروسی برای گرفتن عکس در مراسم عروسی خواهند داشت . ما در این مطلب هزینه عکاسی مراسم عروسی را با شما در میان می گذاریم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

نکات کلیدی در انتخاب کفش عروسی

یک کفش عروسی مناسب می تواند هم با لباس عروس ست شود و هم یک مراسم عروسی کامل را داشته باشد به همین خاطر کفش های عروسی یکی از آخرین مورد هایی است که در برنامه ریزی عروسی سازماندهی می شود چون یک عامل مهم در نگاه عروس است به همین دلیل شما باید کفش عروسی را انتخاب کنید که تناسب با همه نیاز های عروسی شما داشته باشد ...

ادامه مطلب
سایر

بهترین گل فروشی تهران

گل و زیبایی های آن همیشه مورد توجه تمامی عروس و داماد های عزیز است و عروس و داماد ها به دنبال آن هستند تا بهترین دسته گل عروسی را برای مراسم عروسی خود داشته باشند ، انتخاب یک دسته گل عروسی شیک و زیبا شاید کاری سخت باشد به همین خاطر ما در این مطلب بهترین گل فروشی های تهران را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

ایجاد عزت نفس در کودکان با راهکار ساده و موثر

اگر کودک شما از کاهش عزت نفس رنج می‌برد، شما باید به او کمک کنید. در حقیقت این والدین هستند که باید با روش‌های کاربردی به ایجاد عزت نفس در کودکان کمک کنند.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه “استیک مرغ با قارچ”

علاقمندان به غذای مرغی حتما دستور پخت استیک مرغ با سس قارچ را در سایت بلاک مگ از دست ندهید. روش تهیه یک استیک مرغ بی نظیر را در ادامه بخوانید.

ادامه مطلب