سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


سبک زندگی

آتلیه عروسی و عکاسی

در مراسم عروسی یکی از بخش های مهم انتخاب یک آتلیه عروسی مناسب جهت عکاسی و فیلم برداری از مراسم عروسی می باشد که عروس و داماد های توجه خاصی به این موضوع دارند ، وبسایت بلاک مگ برای راحتی کار عروس و داماد ها بانک آتلیه عروسی و عکاسی راه انداخته است که ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

انسان شناسی و فرهنگ

زیبایی و زیبایی طلبی بخشی از تمایلات انسانی برای کسب تعالی جسمانی است. اما این میل طبیعی همواره با رویکردها و دیدگاه های مختلفی تحلیل شده است. تا پیش از عصر روشنگری جسم به عنوان بخشی از عالم مادی مورد انتقاد و بی توجهی قرار می گرفت یا حتی توصیه می شد برای تعالی روح ،افراد ریاضت ها و آسیب های بدنی را متحمل شوند ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه کنسرو برگ مو با ماندگاری بالا

بهترین روش برای نگهداری از برگ مو، تهیه کنسرو برگ مو است. یکی از مزیت‌های این روش، نگهداری طولانی‌مدت برگ مو با ماندگاری بالاست که باعث می‌شود در هر فصلی به آن دسترسی داشته باشیم.

ادامه مطلب
ورزشی

مهم ترین نکات و فواید حرکات اسکوات برای بدنسازان

اسکوات یا اسکات در بدنسازی حرکاتی است که بعضی از ماهیچه های بدن را درگیر میکند و یکی از حرکت های اصلی ورزش وزنه برداری است و دارای دلایل مهم و توصیه های ضروری می باشد.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه سالاد آووکادو

سالاد آووکادو یکی از سالاد‌های مدرن و جدید است که در کنار طعم بی‌نظیر خود، ارزش غذایی بالایی هم دارد. در این مطلب چند مدل سالاد خوشمزه آووکادو با ترکیب‌های مختلف آورده شده‌است.

ادامه مطلب
سبک زندگی

راهنمای عروسی

وبسایت بلاک مگ به عنوان بهترین وبسایت راهنمای عروسی و عرضه کننده و معرفی کننده بهترین برند های عروسی یک سالی است که خود را معرفی کرده است و طی این یک سال بهترین راه کار ها و بهترین راهنمایی ها را جهت برگذاری هرچه بهتر مراسم عروسی را در اختیار عروس و داماد ها قرار داده است که ...

ادامه مطلب
مد و استایل

خانم هایی که بالاتنه چاق دارند چگونه لباس بپوشوند؟

خانم هایی که بالاتنه چاق و بزرگی دارند باید طوری لباس بپوشند که چاقی بالاتنه را مخفی کنند، پنهان کردن چاقی بالاتنه با رعایت چند نکته امکان پذیر است.

ادامه مطلب
ورزشی

اینکه حین یا بعد ورزش عضلات درد میگیرد خوب است یا بد؟

ورزش زیاد و غیر اصولی می تواند موجب آسیب دیدگی بدن شود، در برخی مواقع بدن دچار درد در حین ورزش و یا بعد از ورزش می شود، علت مهم درد عضلات پس از ورزش چیست و چگونه درمان می شود؟

ادامه مطلب
مد و استایل

مشکلات انتخاب لباس عروس مناسب

در دنیای امروزی طراحان و مزون های لباس عروس زیادی وجود دارند که لباس عروس های متنوع با قیمت های سرسام اور را طراحی می کنند و برای عروس خانم ها یکی از قسمت های سخت مراسم عروسی انتخاب لباس عروس می باشد که ما در این مطلب نکات کلیدی انتخاب لباس عروس مناسب را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب

سراسر وب

سبک زندگی

10 شرط مهم پیش از ازدواج

بیشتر دلایل شکست در ازدواج مربوط به عدم آگاهی طرفین از نحوه انتخاب شریک مناسب زندگی خود است.قبل از ازدواج شرطهایی وجود دارد که توجه به آنها می تواند بسیاری از افراد را که در آستانه ازدواج قرار دارند و در انتخاب خود دو دل شده اند را نجات دهد که ما در این مطلب به بررسی شرط ازدواج هایی که نباید فراموش کرد ...

ادامه مطلب
سایر

آسمان کدام شهرها تمیزترین هوای دنیا را دارد؟

آیا می دانید کدام شهرها در جهان تمیز ترین آب و هوای جهان را دارند؟ شهر وایت هورس، شهر کلگری و شهر هلسینکی از نمونه شهر هایی هستند که تمیز ترین آب و هوا را دارند.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

لیست لوازم آرایشی عروس

عکس‌ها عروسی دارای ارزش‌های عاطفی و احساسی هستند که شما در مراسم عروسی خود با آن‌ها شرکت می‌کنید. آرایش یکی از جنبه‌های مهم برنامه‌ریزی برای عروسی است و ما لیستی از محصولات تهیه کرده‌ایم که می‌توانند به شما در رسیدن به نور شاد و درخشان یک عروس کمک کنند ...

ادامه مطلب
مد و استایل

مشهورترین رنگ‌های مراسم عروسی

ما در یک مراسم عروسی یکی از رنگ ها را دوست داریم و در سال ۲۰۱۹ محبوب‌ترین رنگ مراسم عروسی معرفی شده است که ما برای دیدن آن هیجان‌زده هستیم . اکنون ما مشتاقانه منتظر دیدن رنگ‌های تیره‌تر و نیز برجسته‌تر کردن رنگ سیاه هستیم . ما در این مطلب مشهورترین رنگ‌های مراسم عروسی در سال ۲۰۱۹ را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

همه سوالات شما در مورد دستگاه اس ال وی بارداری

دستگاه اس ال وی با قرار گرفتن در بیضه می تواند سلول های اسپرم را کاهش دهد و از بارداری ناخواسته جلوگیری کند و هیچ گونه عوارض جانبی بر انزال و نغوظ ندارد.

ادامه مطلب
مد و استایل

انتخاب کت و شلوار عروسی

چیزی که در ذهن همه ما وجود دارد این است که در هر مراسم عروسی اغلب چشم ها به سمت عروس است، اما این به هیچ عنوان نباید بهانه ای شود که داماد شیک پوشی خود را از یاد ببرد. در واقع مانند همه چیزهای دیگر، در اینجا نیز ترکیب و هماهنگی بین عروس و داماد میتواند بسیار باشکوه و تاثیرگذار باشد ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

راز خانم هایی که همیشه دندان هایشان سفید و زیباست

داشتن دندان هایی سفید و زیبا همانند هنرپیشه های هالیوودی کار چندان سختی نیست فقط کافی است از این راهکارهای ساده و سفید کننده های خانگی استفاده نمایید تا دندان هایی سفید و براق داشته باشید.

ادامه مطلب
مد و استایل

قوانین ست کردن رنگ لباس

اگر میخواهید با قوانین و اصول ست کردن رنگ لباس در دنیای مد آشنا شوید و بدانید کدام رنگ ها با هم قابل ست شدن هستند با ما همراه باشید.

ادامه مطلب
 روانشناسی

چرا ما از گوش دادن به موسیقی لذت میبریم؟

کمتر کسی در دنیا پیدا میشود که از گوش دادن به موسیقی لذت نبرد ، به همین دلیل درباره چرایی لذت بردن از موسیقی گزارشی تهیه کرده ایم که خواندنش خالی از لطف نیست.

ادامه مطلب

مطالب جالب

سبک زندگی

8 ایده جذاب برای هدیه سالگرد ازدواج برای زنم

آیا قصد دارید برای اولین سالگرد ازدواج ، یک چیز دوست‌داشتنی برای همسر خود به دست آورید ؟ چون این یک سنت است ، در اینجا ۸ ایده هدیه عروسی وجود دارد . و ما در این مطلب بهترین و جذاب ترین ایده ها را برای هدیه سالگرد ازدواج به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

مهمترین نکات دوران نامزدی

دوران نامزدی یکی از خاطره انگیز ترین و به یاد ماندنی ترین دوران های زندگی هر آدمی است؛ دورانی که در آن زن و مرد با شور و شوق فراوان با هم آشنا میشوند و برای آینده مشترکشان زمینه سازی میکنند. اما باید شیوه درست رفتار در این ایام را دانست و نباید با برخی کارها شیرینی آن را به کام تلخ کرد. دوران نامزدی دورانی است که خواستگاری انجام شده، شیرینی خورده شده و همه روزهای خوش را به انتظار نشسته اند ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

نکات بهترین مراقبت برای پوست

داشتی پوستی زیبا و شاداب در جذابیت، تاثیر بسزایی دارد و به همین خاطر است که برای همه ما سلامت پوست مهم است. به این منظور باید درباره آن بدانیم و برنامه ای برای مراقبت از آن داشته باشیم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

معیار های انتخاب کفش عروس

همه ما در انتخاب یک کفش عروس وسواس خاصی را به خرج می دهیم و می خواهیم در مراسم عروسی بهترین و خاص ترین کفش عروس را بپوشیم تا هم از نظر زیبایی و هم از نظر راحتی انتخاب درستی را در کفش عروس داشته باشیم ، ما در این مطلب مجله عروسی معیار های انتخاب کفش عروس را با شما در میان می گذاریم ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

علت اصلی نازایی و ناباروری در زنان و مردان چیست؟

مشکلات ناباروری زوجین به علت بیماری های جنسیست که به آن توجه نشده و یا درمان نشده است گاهی هم علل نازایی مشخص نمی شود.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

لاک عروس چه رنگی باشه

یک لاک ناخن مناسب و انتخاب آن یکی از دشوارترین مراحل آرایش عروس خانم ها و دختر خانم ها می باشد ، هرچند این انتخاب از انتخاب لباس عروس راحت تر است ، ولی وسواس های بدون دلیل می تواند عروس خانم ها را پیدا کردن و انتخاب انواع پولیش خوش رنگ غافل کند ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

آرامگاه شاعران ایرانی در شهرهای مختلف ایران

در این مطلب میخواهیم شما را با آرامگاه شاعران ایرانی که عمرشان را در راه ادب و فرهنگ ایران زمین صرف کردند از حافظ و سعدی تا نیما یوشیج و سهراب سپهری آشنا کنیم.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

لیست لوازم آرایشی عروس

عکس‌ها عروسی دارای ارزش‌های عاطفی و احساسی هستند که شما در مراسم عروسی خود با آن‌ها شرکت می‌کنید. آرایش یکی از جنبه‌های مهم برنامه‌ریزی برای عروسی است و ما لیستی از محصولات تهیه کرده‌ایم که می‌توانند به شما در رسیدن به نور شاد و درخشان یک عروس کمک کنند ...

ادامه مطلب
ورزشی

برای لاغر کردن صورت چه کنیم؟

چهره هرکسی منحصر به خود اوست ، اما اگر از گونه های تپل و غبغب خود ناراضی هستید می توانید امور را به دست خود بگیرید و تغییر ایجاد کنید.

ادامه مطلب