سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


مد و استایل

نکاتی درباره ژست عکاسی عروس

عکاسان در آتلیه عروسی نمی توانند شما را زیبا ، لاغر ، ناخوشایند و یا حتی تبدیل به آنجلینا جولی کنند ، منظور این است که از لحاظ فنی ممکن است که آنها در یک یا دو حادثه بتوانند عکس شما را ویرایش کنند ولی انها نمی خواهند صرفا جهت اینکه شما یک تصویر بدنی منفی نسبت به بدن خود دارید عکس شما را ویرایش کنند ، با مجله بلاک مگ باشید در ادامه مطلب ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

شارژ سیم کارت های اعتباری ایرانسل، همراه اول و رایتل

روش‌های بسیار زیادی برای شارژ سیم کارت‌ های اعتباری همراه اول، ایرانسل و رایتل مانند استفاده از کد‌های دستوری مربوطه، استفاده از اپلیکیشن و ... وجود دارد.

ادامه مطلب
مد و استایل

در زمستان چگونه لباس بپوشیم؟

همانطور که همه ما می دانیم آب و هوای زمستان اصلا قابل پیشبینی نیست ، مثلا بعضی اوقات منظم زمین را برف پوشانده است ، و در بعضی جاها یخبندان است و در جاهای دیگر باران می بارد یا در کنار دریاها هوا عموما مرطوب و وحشی است ، ما در این مطلب به شما نشان می دهیم که در زمستان چه نوع تیپی بزنید که همواره خوش تیپ باشید ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه “پودینگ شکلات” فندقی

برای پخت “پودینگ شکلات” ایتالیایی نیاز به 5 دقیقه زمان آماده سازی و کمتر از 15 دقیقه برای پخت آن دارید. البته باید این پودینگ 6 ساعت در یخچال استراحت کند سپس آماده سرو می شود.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

فرق ذلت با زلت در چیست؟

دو واژه‌ی "زلت" و "ذلت" علاوه بر اینکه دارای املاهای متفاوتی هستند، در معنا و کاربرد نیز دارای تفاوت‌های بنیادی بوده که در این بخش به تشریح آن‌ها می‌پردازیم.

ادامه مطلب
مذهبی

علت و چگونگی شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)

ایام فاطمیه زمان مناسبی است برای اینکه اطلاعات جامعی را درباره چگونگی شهادت حضرت فاطمه الزهرا (س) بدست آوردید.

ادامه مطلب
 خودرو

راهکار برای نگهداری از خودرو در تابستان

با نزدیک شدن به تابستان ممکن است به دلیل گرمای زیاد هوا، خودروی شما دچار مشکل شود. برای پیشگیری از این موضوع لازم است که برای نگهداری از خودرو در تابستان نکاتی را در نظر بگیرید.

ادامه مطلب
سایر

آیا باید بچه‌ها رو به عروسی دعوت کنیم

دعوت کردن کودکان به عروسی شما یک سوال دشوار است ، این واقعا ً به اولویت شخصی می‌رسد . آن‌ها شوخی و خنده فوری را در طول روز به آن اضافه می‌کنند ! در اینجا برخی از نکات وجود دارد که اگر در یک بچه را به عروسی خود ببرید چه اتفاقی می افتد ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

درست ترین نحوه خوابیدن برای سلامت بدن

درست خوابیدن باعث می شود فشار کمتری به معده و دیگر اعضای بدنتان بیاید و همچنین موجب خوابی راحت و چروک پوستی کمتر می شود.

ادامه مطلب

سراسر وب

 روانشناسی

روش برخورد با مادرشوهر

یکی از مسائلی که عروس¬ها با آن روبرو میشوند و به مشکلی عمده برای اکثر آنها بدل میشود، ارتباطشان با مادر شوهرشان است. اما باید بدانید که برقراری رابطه با مادر شوهر آنقدرها هم که فکر میکنید کار سختی نیست. اگر بتوانید به او نشان دهید که دوستش دارید و به او احترام میگذارید کار تمام است؛ همیشه این نکته را مد نظر داشته باشید که احترام گذاشتن به دیگران ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

تاریخچه مدل مو

مدل مو ، موی سر یا به اصطلاح مدل مو ، معمولا به روی پوست سر انسان اشاره دارد . گاهی اوقات به معنای ویرایش یا کوتاه کردن موهای صورت یا بدن می باشد ، از جنبه های مدل سازی مو می توان به نظافت شخصی ، مد و لوازم آرایشی نام برد ، هرچند که ملاحظات عملی ، فرهنگی ، نیز بروی مدل مو تاثیر می گذارد ، ما در این پست از مجله بلاک مگ در رابطه با تاریخچه مدل مو با شما صحبت خواهیم کرد ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

چه هدیه ای یک خانم را خوشحال می کند ؟

یکی از مشکلات همیشگی آقایان انتخاب و خرید یک هدیه مناسب برای خانم هاست اما کار سختی نیست دادن چند هدیه با توجه به سلیقه آن ها برای هر خانمی مناسب است.

ادامه مطلب
مد و استایل

نکاتی که قبل از اجاره لباس عروس باید بدانید

اگر در رابطه با لباس عروسیتان تصمیم گرفته اید لباس نخرید و یک لباس عروس شیک اجاره کنید باید نکات قابل توجهی را در این رابطه فرا بگیرید تا در این مورد که اجاره کردن لباس عروس می باشد دچار مشکل نشوید و یک انتخاب درست داشته باشید ، با ما باشید در ادامه مطلب ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

راز زیبایی و جوانی پوست قبل از عروسی

پوست زیبا چیزی است که همه ما آرزویش را داریم اما نمی‌توانیم همیشه به آن دست یابیم ، و زمانی که به روز عروسی نزدیک می شویم ، قطعا ً چیزی است که ارزش فکر کردن دارد . ما در این مطلب جدیدترین متد های مراقبت از پوست قبل از جشن عروسی را به شما می آموزیم ...

ادامه مطلب
 خودرو

اجاره خودرو و شرایط و انواع بیمه ماشین ها

همه ما در زمان اجاره خودرو وحشت داریم که یادآور بیمه است ، اما ما می‌پذیریم که این یک واقعیت زندگی است . زمانی که یک اتومبیل اجاره می کنید باید برای آن بیمه خریداری کنید . اما در رابطه با بیمه خودرو عروسی کاملا همه چیز فرق می کند ...

ادامه مطلب
مد و استایل

جدیدترین ترند های عروسی

سال نو تقریبا ً به ما بستگی دارد و طیف وسیعی از موضوعات عروسی ، رنگ ، طرح و گرایش‌ها جدید را در بر می‌گیرد . ما با گپ زدن با زوج‌های ایرانی برای آنچه که آن‌ها برای ازدواجشان دوست دارند و آنچه که می‌خواهیم در سال ۲۰۱۹ شاهد آن باشیم صحبت کرده ایم . عناصر لوکس و لحظات خصوصی قطعا ً چیزهایی هستند که به دنبال آن هستند ، در حالی که شخصی سازی شده و آرایش طبیعی به هیچ جایی نمی‌رود . با ما باشید در ادامه مطلب تا جدیدترین ترند های عروسی سال 2019 را به شما نشان بدهیم ...

ادامه مطلب
اخبار

شرایط دریافت وام ازدواج 60 میلیونی چیست؟

بانک مرکزی شرایط و ضوابط قانونی گرفتن وام 30 میلیون تومانی قرض الحسنه ازدواج را برای هر یک از زوج ها اعلام کرد.

ادامه مطلب
سبک زندگی

خدمات عروسی

وقتی بحث از مراسم عروسی می شود عروس و داماد ها دنباله بهترین خدمات عروسی می گردند تا مراسم عروسی خود را با بهترین شکل ممکن توسط این خدمات عروسی برگذار بکنند ، خدمات عروسی شامل موارد زیادی میشود از جمه تالارعروسی ، تالارپذیرایی ، اتلیه عکاسی ، اتلیه عروسی و دیگر خدمات عروسی که در رابطه با مراسم عروسی هستند که ...

ادامه مطلب

مطالب جالب

فرهنگ و هنر

نگاهی به اولین تاریخ آثار بزرگان ادبیات معاصر ایران

آثار برگزیده زیادی از بزرگان معاصر ادبیات فارسی ایران برجای گذاشته شده که در این مقاله با اولین اثرات این بزرگان آشنا می شویم.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

ماسکی که وز و خشکی مو را فوری رفع می کند

کسانی که موهای وز و خشک دارند برای درمان و رفع آن می توانند با مواد طبیعی و خانگی ماسک مو بسازند و با استفاده از آن ها موهای صاف و نرمی داشته باشند.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

برنامه زیبایی عروس

بخشی از برنامه زیبایی شما وجود دارد که درست قبل از عروسی شروع نمی‌شود . بنابراین مانند تمام جنبه‌های دیگر عروسی ، برنامه پیش رو را با برنامه زمانی زیبایی عروسی خود برنامه‌ریزی کنید تا قدم به قدم چهره و زیبایی شما انجام شود ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

تکنولوژی و فرهنگ

به تکنولوژی باید نگاه بینابینی داشت , "نیل پستمن" خود را جزو منتقدان تکنولوژی می داند (نویسنده کتاب تکنوپولی) در عین حال از ویژگی های مثبت تکنولوژی چشم نمی پوشد به استناد سخن فروید : نمی توانیم بگوییم تکنولوژی برای ما چیزهای لذت بخش نداشته است ، ما در این مطلب درباره تکنولوژی و فرهنگ با شما صحبت خواهیم کرد ...

ادامه مطلب
مذهبی

داستان قطعه قطعه کردن حضرت زکریا

یکی از پیامبران الهی که نام مبارکش 7 بار در قرآن آمده است،حضرت زکریا(ع) از پیامبران بنی اسرائیل است و نسب او به حضرت داوود می رسد

ادامه مطلب
مد و استایل

مرجانی زنده رنگ سال ۲۰۱۹

موسسه رنگ پانتون رنگ مرجانی زنده را به عنوان رنگ سال ۲۰۱۹ نامگذاری کرده‌است . ما به دنبال این اعلامیه چند روز تحقیق کرده ایم و باید بگوییم انتخاب رنگ مرجانی زنده بهترین انتخاب برای رنگ سال می باشد و ما به این نتیجه و انتخاب علاقه‌مند هستیم . در این مطلب تمام مشخصات رنگ مرجانی زنده رنگ سال ۲۰۱۹ را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
سایر

تشریفات مجالس چیست

واژه ای که در مواقع عروسی به گوشمان می خورد تشریفات مجالس است که این واژه به معنی این است که کارها و برنامه ریزی هایی که عروس و داماد ها برای برگذاری مراسم عروسی خود انجام می دهند ، این برنامه ریزی ها شامل موارد زیادی می شوند از جمله اجاره تالار عروسی ، باغ تالار ، مزون لباس عروس ، دسته گل عروسی ، ما در این مطلب از دنیای مجله عروسی در مورد تشریفات مجالس با شما صحبت خواهیم کرد ...

ادامه مطلب
 خودرو

مراحل عیب یابی و تعویض فیوز خودرو

برای عیب یابی و تعویض فیوز خودرو، ابتدا جعبه فیوز را پیدا کنید و با یک مولتی متر یا با نگاه کردن، فیوز سوخته را پیدا کنید و آن را تعویض کنید. همیشه تعدادی فیوز زاپاس در خودرو داشته باشید.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

جشن تولد حمیرا ریاضی در کافه امیرحسین مدرس

حمیرا ریاضی بازیگر سینما و تلویزیون کشورمان صفحه اینستاگرامش را با انتشار عکس هایی از جشن تولدش در کافه امیرحسین مدرس به روز کرد.

ادامه مطلب