سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


کتاب آشپزی

طرز تهیه “استیک مرغ با قارچ”

علاقمندان به غذای مرغی حتما دستور پخت استیک مرغ با سس قارچ را در سایت بلاک مگ از دست ندهید. روش تهیه یک استیک مرغ بی نظیر را در ادامه بخوانید.

ادامه مطلب
مد و استایل

راهنمای انتخاب لباس برای اندام گلابی شکل

بسیاری از خانم ها اندام گلابی شکل دارند یعنی پایین تنه بزرگتری نسبت به بالا تنه دارند، پس باید طوری لباس انتخاب کنند که پایین تنه کمتر به چشم بیاید.

ادامه مطلب
سبک زندگی

نکات مهم در انتخاب تالار عروسی

انتخاب تالار عروسی برای برگذاری مراسم عروسی ، یکی از مهمترین و چالش برانگیزترین قسمتهای برنامه ریزی های ازدواج است. بهتر است برای انتخاب تالار، تقریبا از شش ماه قبل دست بکار شوید. در این میان باید نکات ریز و درشتی را مد نظر داشته باشید و در کنار معیارهای خود قرار دهید. با ما همراه باشید تا نکات و معیارهای مهم برای این انتخاب را برای شما روشن کنیم.

ادامه مطلب
سایر

نکات مهم درباره ساقدوش در مراسم عروسی

بنابراین شما یک ساقدوش خواهید بود ، چقدر هیجان‌انگیز ! اما تا آنجا که سعی می‌کنید و تصور می‌کنید و برای آن آماده می‌شوید , واقعا ً باید آن را کاملا ً درک کنید . از کسی که قبلا ً این افتخار را داشته‌است , در اینجا چند چیز وجود دارد که هیچ‌کس در مورد ساقدوش بودن به شما نمی‌گوید ...

ادامه مطلب
سایر

هزینه های دسته گل عروس

گل‌ها یکی از آن عناصر زیبا در یک عروسی هستند که واقعا ً می‌تواند همه چیز را به هم نزدیک کند. از موضوع تان به رنگ پس‌زمینه ، گل‌های عروسی شما بخش واقعا جادویی روز عروسی هستند . ما در این مطلب هزینه های لازم برای خرید یک دسته گل عروس را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
 خودرو

مراحل عیب یابی و تعویض فیوز خودرو

برای عیب یابی و تعویض فیوز خودرو، ابتدا جعبه فیوز را پیدا کنید و با یک مولتی متر یا با نگاه کردن، فیوز سوخته را پیدا کنید و آن را تعویض کنید. همیشه تعدادی فیوز زاپاس در خودرو داشته باشید.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

توصیه‌های زیبایی در روز عروسی

ما اخیرا با عروس خانم هایی که ازدواج‌کرده اند صحبت کرده ایم که نکات زیبایی روز عروسی شان چیست ؟ و نتایج کاملا ً شگفت‌انگیز بدست آوردیم . در اینجا پیشنهادهای برتر آن‌ها برای هرچه زیبا بودن در روز عروسی را برای شما گرد آورده ایم که می توانید در ادامه مطلب مشاهده بفرمایید ...

ادامه مطلب
 خودرو

معرفی دنا elx و مشخصات فنی این خودرو

دنا elx در واقع همان نسخه‌ی توربو شارژ خودروی دنا پلاس محسوب می‌شود که از نظر توان موتور نسبت به نسخه‌ی تنفس طبیعی این خودرو برتری محسوسی دارد.

ادامه مطلب
مد و استایل

مرجانی زنده رنگ سال ۲۰۱۹

موسسه رنگ پانتون رنگ مرجانی زنده را به عنوان رنگ سال ۲۰۱۹ نامگذاری کرده‌است . ما به دنبال این اعلامیه چند روز تحقیق کرده ایم و باید بگوییم انتخاب رنگ مرجانی زنده بهترین انتخاب برای رنگ سال می باشد و ما به این نتیجه و انتخاب علاقه‌مند هستیم . در این مطلب تمام مشخصات رنگ مرجانی زنده رنگ سال ۲۰۱۹ را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب

سراسر وب

 خودرو

اجاره ماشین عروس

هر عروس و دامادی در زندگی خود به داشتن یک ماشین عروسی زیبا و شیک فکر کرده است ، عروس و داماد ها می خواهد در روز مراسم عروسیشان با داشتن یک ماشین عروس شیک مراسم عروسیه خود را دوچندان بهتر و عالی بکنند ، متاسفانه در دنیای امروز و با توجه به شرایط اقتصادی بد جامعه این امکان برای عروس و داماد ها وجود ندارد که بتوانند ماشین عروس یا اتومبیل عروس شخصیه خود را داشته باشند و ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

ماه عسل عروس و داماد

ماه عسل یکی از اجزای جدیدالورود مراسم عروسی امروزه ایرانیان است، بدین معنا که در مراسم عروسی سنتی ایرانی وجود ندارد و از فرهنگ های غربی وارد شده است. به هر روی امروزه ماه عسل توسط فرهنگ ما مورد پذیرش واقع شده است و توجه ویژه ای از سوی زوج های جوان به این مسافرت دونفره بعد از ازدواج میشود. در فرهنگ غربی، عروس و داماد بعد از مراسم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

همه چیز در مورد حلقه ازدواج ست

یکی از جذابیت های حلقه ازدواج این است که شما فرصت این را پیدا می کنید که حلقه ازدواج را به همه اقوام چه نزدیک باشند یا چه دور نشان دهید و هرچه حلقه ازدواج زرق و برق دارتر باشد طرفدار های زیادی پیدا می کند ، هنگامی که یک حلقه را خریداری می کنید مواظب باشید چون این حلقه ازدواج قرار است تا اخر در دستان شما و با شما باشد ، در ادامه مطلب همه چیز را در مورد حلقه ازدواج با شما بازگو می کنیم ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

راهنمای انتخاب مدل کیک عروسی

ما همواره به دنباله این هستیم که زیباترین کیک عروسی را در روز مراسم عروسی خود داشته باشیم ، به همین خاطر همواره در اینترنت به دنبال شیکترین و زیباترین کیک عروسی می گردیم ، ما در این مطلب راهنمای انتخاب یک کیک عروسی زیبا را به شما می گوییم و همچنین زیباترین کیک های عروسی در ایران را به شما نشان می دهیم ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه “پودینگ شکلات” فندقی

برای پخت “پودینگ شکلات” ایتالیایی نیاز به 5 دقیقه زمان آماده سازی و کمتر از 15 دقیقه برای پخت آن دارید. البته باید این پودینگ 6 ساعت در یخچال استراحت کند سپس آماده سرو می شود.

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

شب اول ازدواج باید چه کرد

شب اول ازدواج در جامعه ما به شکل یک تابو است و مردم عادت ندارند درباره آن حرف بزنند، اما به هر حال این شب، چیزی است که همه، روزی با آن روبرو میشوند. پس بهتر است به جای پنهان کاری و خود را به اون راه زدن، درباره آن بیشتر صحبت کنیم...

ادامه مطلب
مد و استایل

گرانقیمت ترین لباس عروس ها در دنیا

لباس های عروس با رنگ طلایی در دنیای امروزی مد شده اند ! اگر می خواهی روز بزرگ عروسی خودت بدرخشی ، با این ۶ تا لباس عروسی که باعث درخشش و زیبایی شما می شود رو امتحان کن . در این مطلب گرانقیمت ترین و شیکترین لباس عروس ها در دنیا را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

راز خوشبختی در زندگی

همه ما ادم ها در زندگی به دنبال پیدا کردن راهی برای خوشبختی هستیم و هرکسی خوشبختی را در یک چیز برای خود معنی می کند و خوشبختی انسان های با یکدیگر کاملا فرق می کند ، ولی راز خوشبختی ما انسان ها در زندگی در یک چیز نهفته است که در این مطلب مفصل در مورد آن حرف خواهیم زد ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

آرامگاه شاعران ایرانی در شهرهای مختلف ایران

در این مطلب میخواهیم شما را با آرامگاه شاعران ایرانی که عمرشان را در راه ادب و فرهنگ ایران زمین صرف کردند از حافظ و سعدی تا نیما یوشیج و سهراب سپهری آشنا کنیم.

ادامه مطلب

مطالب جالب

 روانشناسی

ازدواج با فرزندان طلاق؛ آری یا خیر

دید غلطی درباره ازدواج با فرزندان طلاق در سطح جامعه وجود دارد که فرزندان طلاق را برای ازدواج نامناسب می‌دانند. فارغ از اینکه یک فرد، فرزند طلاق است یا خیر، بر پایه خصوصیات آن فرد، باید درباره ازدواج با او فکر کرد.

ادامه مطلب
سایر

آسمان کدام شهرها تمیزترین هوای دنیا را دارد؟

آیا می دانید کدام شهرها در جهان تمیز ترین آب و هوای جهان را دارند؟ شهر وایت هورس، شهر کلگری و شهر هلسینکی از نمونه شهر هایی هستند که تمیز ترین آب و هوا را دارند.

ادامه مطلب
سبک زندگی

نکات مهم در انتخاب تالار عروسی

انتخاب تالار عروسی برای برگذاری مراسم عروسی ، یکی از مهمترین و چالش برانگیزترین قسمتهای برنامه ریزی های ازدواج است. بهتر است برای انتخاب تالار، تقریبا از شش ماه قبل دست بکار شوید. در این میان باید نکات ریز و درشتی را مد نظر داشته باشید و در کنار معیارهای خود قرار دهید. با ما همراه باشید تا نکات و معیارهای مهم برای این انتخاب را برای شما روشن کنیم.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه “پودینگ شکلات” فندقی

برای پخت “پودینگ شکلات” ایتالیایی نیاز به 5 دقیقه زمان آماده سازی و کمتر از 15 دقیقه برای پخت آن دارید. البته باید این پودینگ 6 ساعت در یخچال استراحت کند سپس آماده سرو می شود.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

قنادی خوب

یکی از مهمترین و جذاب ترین مسائل در هر عروسی انتخاب یک کیک عروسی مناسب برای مراسم عروسی می باشد که هر عروس و داماد می خواهد بهترین و شیکترین کیک عروسی را در مراسم عروسی خود داشته باشد که هم از نظر زیبایی و هم نظر خوشمزگی عالی باشد ، برای انتخاب یک کیک عروسی مناسب روش های مختلفی وجود دارد که ما در این مطلب شما عروس و داماد های عزیز را با قنادی آنلاین آشنا می کنیم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

مدل مانتوپ تابستانی

یکی از دغدغه های هر دختر خانمی پوشیدن و همراه مد بودن است و یکی از این مورد هایی که همیشه دوست دارند همراه مد باشند مدل مانتو می باشد ، ما در این مطلب از مجله بلاک مگ جدیدترین و شیکترین مدل های مانتو 2019 دخترانه را به شما عزیزان معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

آزمایشات قبل از ازدواج

همه بر این باوریم که در ازدواج، عشق و علاقه بین زوجین اولین و مهمترین فاکتور برای موفقیت در زندگی مشترک است؛ عشقی که برای سالیان دراز میتواند متضمن دوام رابطه زن و مرد باشد. اما در کنار علاقه قلبی، باید سلامت جسمی و بدنی طرفین را برای داشتن خانواده سالم و جلوگیری از آسیب های بعدی سنجید ...

ادامه مطلب
مذهبی

سنت پیامبر ازدواج به موقع جوانان است

پیامبر(ص) فرموده اند: نکاح سنت من است، البته این سنت آفرینش است سنت میان انسان‎ها و همه اقوام و ادیان است.

ادامه مطلب
سایر

هزینه لباس ساقدوش با کیست

یک ساقدوش بودن می‌تواند یکی از هیجان‌انگیزترین تجربیات زندگی شما باشد . نه تنها آن ، بلکه باید آن را کنار بهترین دوست خود در یکی از بزرگ‌ترین روزهای زندگی آن‌ها سپری کنید . پس گفتن بله است ! با این حال ، وقتی به ساقدوش‌ها بودجه می‌رسد ، گاهی اوقات می‌تواند کمی سخت شود . چه کسی لباس ساقدوش ها کرایه می کنه ؟ و چه چیزی باید برای پرسیدن در نظر گرفته شود ...

ادامه مطلب